tu bổ

Đúng 10h sáng nay, PGS.TS Nhân chủng học Nguyễn Lân Cường và họa sỹ sơn mài Đào Ngọc Hân đã có mặt tại tòa soạn để giao lưu trực tuyến với độc giả TS.

Phần lớn các di tích đình chùa của VN có niên đại từ thế kỷ 17 đến 19 thường có các công trình kiến trúc bằng gỗ sơn đến nay đã xuống cấp. Tuy nhiên, công việc tu bổ bảo quản, gắng giữ lấy chút vàng son thuở trước của ông cha đôi khi có lắm chuyện cười ra nước mắt.

Tuần qua, khi báo chí đồng loạt đưa tin về việc phát hiện pho tượng có cốt xương thiền sư Như Trí tại chùa Tiêu (Từ Sơn, Bắc Ninh), thì cũng là lúc pho tượng được chuyển gấp đến chùa Duệ Khánh để tu bổ (ngày 11/3). Sự gấp gáp này nhằm hạn chế đến mức tối thiểu sự xâm hại của thời tiết, đồng thời cũng tránh những lời bàn ra bàn vào như đã từng gặp phải khi tu bổ 2 pho tượng chùa Đậu. Tuy nhiên, những rắc rối đầu tiên đã nảy sinh khiến pho tượng thiền sư Như Trí sẽ..

"Theo dự kiến, việc tu bổ hai pho tượng xá lợi ở chùa Đậu phải được khởi công ngày 17/2. Nhưng đến hôm nay, sư ông trụ trì chùa vẫn kiên quyết ngăn cản việc này. Nếu trì hoãn tới mùa mưa, việc tu bổ sẽ gặp rất nhiều khó khăn", Phó giáo sư Nguyễn Lân Cường, chủ nhiệm dự án, bày tỏ băn khoăn với VnExpress.

Sáng 29-11, Sở Văn hóa - thông tin tỉnh Hà Tây đã tổ chức lễ khánh thành công trình tu bổ và bảo tồn di hài hai vị thiền sư Vũ Khắc Minh, Vũ Khắc Trường tại chùa Đậu (xã Nguyễn Trãi, huyện Thường Tín, tỉnh Hà Tây). Đây được xem là công trình không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn mang ý nghĩa khoa học hết sức đặc biệt bởi việc bảo quản thi hài theo phương thức tượng táng không phải quốc gia nào cũng làm được.

Pho tượng nhà sư Vũ Khắc Minh (phải) và nhà sư Vũ Khắc Trường khi còn nguyên trạng

"Đau xót", đó là câu đầu tiên nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Trần Lâm Biền nói về việc các di sản văn hóa ngày nay đang bị làm biến dạng cùng quá trình tu bổ. Mấy chục năm nghiên cứu văn hóa dân gian, ông chứng kiến nhiều sự "tu bổ" thiếu kiến thức có tác hại còn hơn cả phá hoại...

Những đúc rút, kiến nghị của giới chuyên môn tại một số hội thảo khoa học chuyên đề về bảo tồn di sản mà chúng tôi giới thiệu dưới đây có thể góp thêm ý kiến cho Hà Nội tham khảo trong quá trình tiến hành xây dựng các dự án bảo tồn di tích tiêu biểu của Thủ đô.

Chậm hơn rất nhiều so với thời gian dự kiến, cuối cùng việc tu bổ pho tượng nhục thể Thiền sư Như Trí phát hiện ở chùa Tiêu (xã Tương Giang,Từ Sơn, Bắc Ninh) đã thành công. Sự chậm trễ này, một phần do những rắc rối xung quanh giấy phép, nhưng một phần lớn là do những vấn đề mới lạ và thú vị nảy sinh trong quá trình tu bổ. Sáng nay, pho tượng hoàn chỉnh đã được nhà chùa làm lễ rước về an vị tại chùa Tiêu, nơi Thiền sư đã tịch. Ngày mai, lễ khánh thành sẽ diễn ra..

Sau hơn một tháng (khởi công ngày 23/12/2004), công trình tu bổ tượng Hoàng đế Lý Thần Tông - hậu thân của Thiền sư Từ Đạo Hạnh, mà dân gian gọi là Đức Thánh Láng - tại chùa Láng (Đống Đa, HN) đã hoàn thành.

"Tượng bắt đầu nứt vỡ nhiều hơn và mốc ở bên trong. Không xử lý ngay thì nguy. Do đó chưa có giấy phép chúng tôi vẫn tiến hành tu bổ!" - TS. Nguyễn Lân Cường, người phụ trách việc tu bổ Nhục thể Thiền sư Như Trí của Chùa Tiêu (Từ Sơn, Bắc Ninh) cho biết.

Ngày 28/3, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết Bộ Văn hoá Thông tin vừa có quyết định phê duyệt dự án đầu tu bảo tồn, tu bổ và phát huy giá trị tổng thể di tích lăng vua Thiệu Trị thuộc quần thể di tích Cố đô Huế. Tổng kinh phí dự trù lên đến 106 tỷ đồng. Theo dự án, công tác trùng tu diễn ra tại có 3 khu vực của lăng Thiệu Trị: Khu vực lăng, sẽ tu bổ phục hồi các hạng mục công trình hồ Nhuận Trạch, hồ Ngưng Thủy, Bình Phong tiền án, hồ điện, sân chầu, Nghi môn,..

Các đơn vị thi công đã biển thủ gần 600 triệu đồng từ dự án tu bổ khu di tích phố cổ trong sự "ngoảnh mặt làm ngơ" của các chủ đầu tư. Chuyện lạ ở Hội An?

Thời gian qua, dự án tu bổ và bảo quản hai pho tượng cổ tại chùa Đậu (Hà Tây) tạm thời bị trì hoãn do tranh cãi về việc có được đưa tượng ra khỏi chùa hay không. Nhưng PGS-TS. Nguyễn Lân Cường, Chủ nhiệm dự án nói trên, cho biết, ngày 18/4 tới, việc tu bổ sẽ được khởi công.

Thêm nhiều chi tiết cụ thể, sống động được tiết lộ về vị thiền sư đã để lại nhục thân ở chùa Tiêu Sơn: Đó là một người đàn ông cao xấp xỉ 1m65, ngài viên tịch ở độ tuổi từ 45 đến 50!

Sau những tranh cãi tưởng chừng như bất tận giữa nhà khoa học và nhà chùa về cách thức phục chế hai pho tượng có cốt xương thiền sư Vũ Khắc Minh và Vũ Khắc Trường, cuối cùng ý kiến của Tiến sĩ Nguyễn Lân Cường được chấp nhận. Việc tu bổ được tiến hành ngay tại chùa. Trong quá trình phục chế, các nhà khoa học đã khám phá những điều chưa từng biết và phần nào vén được tấm màn bí mật về hai pho tượng huyền bí này.

Sau hai tháng trì hoãn, sáng nay, lễ khởi công dự án tôn tạo hai pho tượng xá lợi cực hiếm ở Việt Nam đã diễn ra tại chùa Đậu, xã Nguyễn Trãi, huyện Thường Tín, Hà Tây. Công trình dự kiến hoàn tất vào cuối tháng 10 và sẽ trả lại hình dạng gần giống ban đầu cho hai nhà sư.

Xây dựng từ thế kỷ 14 và qua nhiều lần sửa chữa lớn, đến nay chùa Bối Khê-một ngôi chùa thuộc vào loại cổ nhất nước đang bị xuống cấp nặng nề. Mới đây, Sở VH-TT Hà Tây đã tiến hành lập báo cáo dự án bảo tồn, tôn tạo di tích này.